۱

برروی ساقی شده ام دیوانه دیوانه        می گردم بی وی همه شب میخانه میخانه

نوشم شبها ( ساقی ) ، هر شب تنها ( ساقی )

همه میخانه میخانه ، می مستانه مستانه

 بر شمع رویی شده ام پروانه پروانه        آخر خون شد دل زغم جانانه جانانه

مستم مستم ( امشب ) ، رفت از دستم ( امشب )

بت جانانه جانانه ، شدم افسانه افسانه

ساقی ساقی من بخدا مستم امشب مستم        مستم اما از نگه گیرای تو مستم

خندان خندان ( رفتی ) ، ترک یاران ( گفتی )

به وفایت چون دل بستم ، بربودی دل از دستم

2

نازنین من وه چه خوشگلی ، روز و شب پی غارت دلی ( نازنین )

بر ستمگری گر چه مایلی ، بهر عاشقان حل مشکلی ( نازنین )

دلستان یار من ، نوبهار من ( نازنین )2

شوخ و شیرین سخن ، یار غنچه دهن ، نوگل چمن ( نازنین )

آشنای تو ، شد بلای تو ، جان فدای تو ، بی وفا

کو وفای تو ، شد فدای تو ، شد فدای تو ، جان ما

صحبت از جفا کمتر کن ، نغمه های موزون تر کن ، عاشق تو ام باور کن ( نازنین )

ریزشی که در ساغر کن ، جام ما پر از آذر کن ، از قیام خود محشر کن ( نازنین )

مه من و دلبر منی ، دلربا ( نازنین )        گل من وباغ سوسنی ، بی وفا ( نازنین )

تویی تویی افسونگر نامهربان ( نازنین )        ز جور تو هر روز و شب دارم فغان ( نازنین )

3

بر من بنشین چون گل خندان ، بربا دل را زکفم آسان ، دیگر از من رو ننما پنهان

چه به سر داری سیمین جان        گل بی خاری سیمین جان

صنما چشم سیهت نازم ، گل من آهو نگهت نازم ، بنشین روی چو مهت نازم

چه نظر داری سیمین جان        چه به سر داری سیمین جان

به خدا بی تو بت جانانه ، دل بی طاقت شده دیوانه ، نچشم بی تو می و مستانه

تو بیا باری سیمین جان        چه به سر داری سیمین جان

تو بیا تا بر تنم آید جان ، بنشین سوز دل من بنشان ، که دلم بی تو شده سرگردان

بنما یاری سیمین جان        چه به سر داری سیمین جان

4

درآمد :

ساقی به نور باده بر افروز جام ما        مطرب بگو که کار جهان شد به کام ما

مویه :

ما در پیاله عکس رخ یار دیده ایم        ای بی خبر زلذت شرب مدام ما

زابل :

هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق        ثبت است بر جریده عالم دوام ما

5

تصنیف داد از ستمت ( در دستگاه سه گاه ) : دانلود کنید

کشتی ، ما را ، داد از ستمت آخر ای گل چه هستی

به حیله پیمانم گسستی ، برو برو دلم شکستی

کردی عشق مرا فدای خودپرستی ، گفتی ترک وفا با دیگران نشستی

گر از وفایت برهم ، دگر به کس دل ندهم ، مگر به مستی

چه حاصل از خون جگر ، بسوزی ای دل که اگر ، بت نپرستی

کردی عشق مرا فدای خودپرستی ، گفتی ترک وفا با دیگران نشستی

6

زن بالا بلند ، شاه زنانه ، آی ربابه جانم ربابه     زن بالا بلند ، هرگز نمیره ، آی ربابه جانم ربابه

ربابه چندین مشتیه ، ( هیکل مثال کشتیه ، آی ربابه جانم ربابه )2

رفتی نگفتی و من یاری دارم ، آی ربابه جانم ربابه     تو بی وفایی و من وفادارم ، آی ربابه جانم ربابه

برات می خرم کلاه فرنگی ، آی ربابه جانم ربابه     برات می خرم طوق فنری ، آی ربابه جانم ربابه

ربابه چندین مشتیه ، ( هیکل مثال کشتیه ، آی ربابه جانم ربابه )2

7

رخ بنما ، لب بگشا ، جان زهرا        عشق رخت کشته مرا ، جان زهرا

عشوه مکن ، لج منما ، جان زهرا        طعنه مزن ، محض خدا ، جان زهرا

گر فکنی جانب ما ، جان زهرا        یک نظر از مهر و وفا ، جان زهرا

یاد تو باشم همه جا ، جان زهرا        یار تو باشم به خدا ، جان زهرا

در فراقت چه آمد به سرم ، جان زهرا        مه لقا از کفت جان نبرم ، جان زهرا

تا به کی اشک و زاری ، تا به کی بیقراری

تا به کی ای گل از خون ، دل کند میگساری

( دلبرا عشوه تا کی ، شد زغم عمر من طی ، بی تو جان زهرا

سیرم از زندگانی ، در بهار جوانی ، قربان زهرا )2

8

شب عاشقان بیدل چه شبی دراز باشد        تو بیا کز اول شب در صبح باز باشد

ندانمت که چه گویم تو هر دو چشم منی        که بی وجود عزیزت جهان نمی بینم

چو روی دوست نبینی جهان ندیدن به        شب فراق منه شمع پیش بالینم

9

نرمک نرمک از لب چشمه می آید ، رعنا        خندان خندان ناز کرشمه می آید ، رعنا

مه رو ، رعنا ؛ سیه مو ، رعنا

مایه نازی ، عمر درازی ، گل مایی ، رعنا

 چه بلایی ، رعنا

اندک اندک در سر کویت افتادم ، رعنا        لنگان لنگان راه وصالت پیمودم ، رعنا

دلبر ، رعنا ؛ ستمگر ، رعنا

باغ امیدی ، صبح سپیدی ، گل مایی ، رعنا 

 چه بلایی ، رعنا

دریا دریا در شب هجرت خون گریم ، رعنا        یک دم باز آ تا که ببینی چون گریم ، رعنا

باز آ ، رعنا ؛ خدا را ، رعنا

باد بهاری ، صبر و قراری ، گل مایی ، رعنا 

 چه بلایی ، رعنا

10

تصنیف آهوی وحشی ( در دستگاه چهار گاه ) : دانلود کنید

چه خوش صید دلم کردی ، بنازم چشم مستت را     که کس آهوی وحشی را ، از این خوشتر نمی گیرد

خدا را رحمی ای لیلی ، که مجنون سر کویت     دری دیگر نمی داند ، رهی دیگر نمی گیرد

با عاشقان بیدل تا چند ناز و عشوه     بر بیدلان مسکین تا کی جفا و زاری

از عشقت ای نگارم در سوز و التهابم     گر حال من بدانی دانم که رحم آری

من هم به عشقت ای دل پابند و بیقرارم     خون شد دلم خدایا زین صبر و بی قراری

اگر از ساکنین معمر بازارچه « مروی » درباره دخترک شوخ چشم حاجی حسین فرش فروش و نوه کوچک حاجی جعفر بلبل ، بپرسید ، داستانهای شیرین برای شما نقل خواهند کرد ، زیرا آنروزها کمتر کاسبی در گذر مروی بود که قد و قواره « کوتوله ملوک » را زیر چادر مشکی دیده و متوجه نگاههای نافذ و مؤثر او نشده باشند.

اغلب همسایه های حاجی حسین ، که امروز هم در بازارچه مروی اقامت دارند ، معتقدند که اقبال السلطان با دختر کوچک حاجی حسین آقا روابطی داشته ( به جرأت می توانیم ادعا کنیم که رابطه ملوک با اقبال السلطان منزه ترین روابط دو زن و مرد بوده است ، زیرا خانواده ملوک متقی و مؤمن بود و پدرش متدین و مذهبی ، بطوری که با شنیدن اولین صفحه آواز ملوک بنام « عاشقم من ، منعم مکنید ، دردم برسید » می خواست دخترش را به گناه این جرم ، معدوم نماید ) و فراموش نکرده اند که هر وقت صدای اقبال السلطان در فضای خانه اش طنین انداز می شد ، نوای لطیف و فرحبخش از حنجره دختر همسایه به او پاسخ می داد.

این صدای دل انگیز و روح پرور که بعد ها تحت توجهات اقبال السلطان تعلیم یافت ، صدای ملوک ضرابی بود.ملوک بنا به اقرار خود ، در سنین اولیه جوانی و در همان ایامی که قید و تعصب مذهبی دست و پای او را بسته بود ،مدتی از اقبال السلطان برای تکمیل هنر خویش استفاده نموده است و بعد ها که در کار خود ورزیده شده ، خود را آفتابی نموده است.

ملوک تعریف می کند : وقتی اقبال السلطان متوجه علاقه من به صدای خود شد و دانسته بود که من دارای صدای خوب و سرشاری هستم ، چندین بار مرا به خانه خود دعوت کرد ، ولی به مصداق نصیحت شاعر که « برای دختران در زندگی تکبر باید » از قبول دعوت اقبال السلطان خودداری می کردم . مدت ها مقاومت نمودم ولی بعد از مدتی با آشکار کردن موضوع نزد خواهران خود ، با جرأت بیشتری مشغول فراگیری موسیقی شدم ، ضمن اینکه نزد مرحوم حاجی خان عین الدوله ، به تمرین و فراگیری ضرب مشغول شدم و یک سال بعد ، آهنگ « عاشقم من » را ساخته و در صفحه پر کردم که اولین صفحه من است ....

مجله موزیک ایران ، شماره 8 ، دی ماه 1331 ، ص 3.

برگرفته از کتاب « با زمزمه هزاردستان » نوشته سید جواد حسینی

من اگر بت می پرستم ، چه کنم دلداده هستم ، که من از عشق بتان

(۲)

تصنیف دخترک ( در مایه شوشتری ) : دانلود کنید

قصه کمتر بگو جای سخن ، یک دو بوسه بزن بر لب من

دخترک ، لب چشمه مرو ، نازنین بدین عشوه مرو

مرگ من لب پشته بیا ، چشم تو مرا کشته بیا

تازه گلریز گل یار که ای ، الله الله ز گلزار که ای

جلوه بخش کدامین چمنی ، غمگسار شب تار که ای

در برم بیا خسته شدم ، من تو را کمر بسته شدم ( آهوی وحشی )

سوی مه از آن چشم سیه ، می کنی چه با عشوه نگه ( آهوی وحشی )

همچو می طعم عشقم بچشان ، دم به دم بوسه ده می بستان

ماه من روبرویم بنشین ، نم نمک آتش دل بنشان

ای خدا ، به مو شانه مزن ، چشمکه تو رندانه مزن

آتشم به کاشانه مزن ، طعنه ها به دیوانه مزن

(۳)

آواز ابوعطا : بیا و کشتی ما در شط شراب انداز     غریو و ولوله در جان شیخ و شاب انداز

مرا به کشتی باده در افکن ای ساقی     که گفته اند نکویی کن و در آب انداز

کشتی نشسته یار من ، آن نازنین نگار من

ای ناخدا تو می بری ، صبر من و قرار من

مرو مرو کشتی خدا را ، مبر مبر نگار ما را

مرو مرو که راز پنهان ، هر شب نماید آشکارا

مگر مگر باشد دل تو ، ای ناخدا از سنگ خارا

آخر مگر ای ناخدا ، ترسی نداری از خدا ، از من کنی یارم جدا

کشتی به دریا می رود ، آب از سر ما می رود

جانم رود ای ناخدا ، چون یار زیبا می رود

(۴)

تصنیف آی گفتی ( در دستگاه سه گاه ) : دانلود کنید

دیده دریا شد آخر از غم هجرانت     شور وصلش آتش زد بر دل یارانت

دوری جانان ، کی یابد پایان

ای خوشا طی شود هجر یار آی گفتی     دوره محنت و انتظار آی گفتی

ای صبا از یاری با یار من بگو     هر شب با یاد او ، باشدم گفتگو

کی خبر از ما ، دارد آن زیبا

ای خوشا طی شود هجر یار آی گفتی     دوره محنت و انتظار آی گفتی

شب مهتاب و می در ساغر آی گفتی     دور از چشم رقیب با دلبر آی گفتی

لذت از زندگی هرگز نبری ای دل     تا نگردد تو را وصل صنمی حاصل

صحبت خوبان ، را غنیمت دان

ای خوشا طی شود هجر یار آی گفتی     دوره محنت و انتظار آی گفتی

گر بگوید صبا ، کز وفا دلبرم     می آید در برم ، کی شود باورم

آن مه زیبا ، کرده ترک ما

ای خوشا طی شود هجر یار آی گفتی     دوره محنت و انتظار آی گفتی

(۵)

دیده از دیدار خوبان برگرفتن مشکل است     هر که ما را این نصیحت می کند بی حاصل است

زهر نزدیک خردمندان اگر چه قاتل است     چون ز دست دوست می گیری شفای عاجلست

آنکه می گوید نظر بر منظر خوبان مکن     آن خود این صورت همی بیند زمعنی غافلست

گر فراق افتد به صد منزل میان ما و دوست     همچنانش در میان جان شیرین منزلست

سعدیا سهل است با هرکس گرفتن دوستی     لیک چون پیوند شد خود باز کردن مشکل است

(۶)

تصنیف مویت بنازم ( در دستگاه سه گاه ) : دانلود کنید

(۷)

تصنیف دختر کردی ( در مایه دشتی ) : دانلود کنید

ای خدا مرا کشته ناز او ، تا کی من برقصم به ساز او

بیش از این ساقی می مده مستم ، مست چشمان مست او هستم

دل به موی آن نازنین بستم ، جام می همی افتد از دستم

شب رسیده و جاده باریکه ، خانه دوره و کوچه تاریکه

وای از دوری جانگداز او ، تا کی من برقصم به ساز او

چشم سرمستش خون کند به دل ، من بیاد وی او زمن غافل

من به او عاشق دل به او مایل ، دیوانه منم دلبرم عاقل

دختر کردی ، شد بلای جان ، زد به جانم خوش آتش سوزان

ای خدا مرا کشته ناز او ، تا کی من برقصم به ساز او

 تصنیف شکر خند  ( در دستگاه همایون ) : دانلود کنید

صد بوسه از آن لعل شکر خند گرفتم     گاهی به تَشَر گاه به سوگند گرفتم

آنقدر ز لبش بوسه شیرین گرفتم     تا آنکه از آن لب مرض قند گرفتم

(۹)

تصنیف ای گل ( در دستگاه شورـ گوشه سلمک ) : دانلود کنید

.

.

(ب)

گفتم که با مستان مرو ( رفتی ) ، چون گل به هر بستان مرو ( رفتی ) ، گفتم دلم بستان مرو ( رفتی )

رفتی جفا بر من روا ( دیدی ) ، نو بهار من دیدی چه ها ( دیدی ) ، گلزار من رنج و بلا ( دیدی )

از کنار من رفتی خطا ( دیدی ) ، تازه یار من جور و جفا ( دیدی )

(ج)

ای خدا بالای سری ( ای گل ) ، خِر زیر پات کن وای گلم ( ای گل ) ، مرد خوب و زن بدو ( ای گل )

از هم جدا کن وای گلم ( ای گل ) ، گل گلی گلی وای گلم ( ای گل ) ،................ بلبلی ( ای گل )

گل گلی گلی وای گلم ( ای گل ) ،..... دو زلفت سنبلی ( ای گل )

(۱۰)

تصنیف سخنی با دل ( در دستگاه همایون ) : دانلود کنید

دل من مرو این ، ره نا پیدا را ، که ندارد پایان

مرو ای دیوانه مرو ، ز پی افسانه مرو

به خیالی خنده کنان ، به هوایی نعره زنان ، مشو ای دیوانه

همه شب ، زغمی ، به فغانی چون نی ، دل محزون تا کی

چه کنم ، دل من ، همه عمرم آخر ، به جفایت شد طی

تا کی ... از دستم تا کی ، سازی ز هوس پا مستم تا کی

سوزم ننشانی ، در خون بکشانی ، از تو بود ای دل من سوز پنهانی

تویی آن شبنم که به گل پا نگذاری     که تو تاب خنده هر غنچه نداری

تو همان داغی به دل لاله خونین     تو دلی در سینه هر عاشق زاری

که به غمها یاری

۱ ـ عبداله دوامی : دانلود کنید

۲ ـ محمود کریمی : دانلود کنید

۳ ـ عبدالوهاب شهیدی : دانلود کنید

۴ ـ گلپایگانی ـ الف : دانلود کنید

گلپایگانی ـ ب : دانلود کنید

۵ ـ ایرج : دانلود کنید

۶ ـ محمودی خوانساری ـ الف : دانلود کنید

محمودی خوانساری ـ ب : دانلود کنید

1- اجرای تحریر درآمد + شعر درآمد. ( که در پست قبلی نمونه های تحریر درآمد برای دانلود گذاشته شده است.)

2- کشش کوتاه و بلافاصله خواندن شعر درآمد.

3- خواندن شعر درآمد بدون آنکه تحریر و یا کششی در ابتدای آن وجود داشته باشد.

 درآمد ماهور از نوع کشش کوتاه و بلافاصله خواندن شعر :

۱ـ دردشتی :

اگر دستم رسد روزی که انصاف از تو بستانم

قضای عهد ماضی را شبی دستی برافشانم

 دانلود کنید

۲ـ دلکش :

لب میگون تو پیمانه گفتم باز می گویم

شرابش بوسه مستانه گفتم باز می گویم

 دانلود کنید

 شعر درآمد ماهور :

۱ـ اقبال آذر  ( اقبال السلطان درآمد دستگاه ماهور را با تحریری  که در پست قبلی بدان اشاره شد ، شروع نموده و با  خواندن مصرع  ـ فاش می گویم و از گفته خود دلشادم ـ در همین گوشه ، به اجرای گوشه  گشایش " فاش می گویم و از گفته خود دلشادم ـ بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم "  + تحریر گشایش  می پردازد ):

دانلود کنید

۲ـ نور علی خان برومند :

باغبان حرامت باد زین چمن چو من رفتم

گر بجای من سروی غیر دوست بنشانی

دانلود کنید

 ۳ـ تاج اصفهانی ( که در قالب کرشمه ماهور اجرا شده است ) :

۴ـ دلکش :

لب میگون تو پیمانه گفتم باز می گویم

شرابش بوسه مستانه گفتم باز می گویم

دانلود کنید

۵ـ بنان ـ الف :

بنان ـ ب : 

 ۶ـ کریمی :

۷ـ گلپایگانی ـ الف :

گلپایگانی ـ ب :

۸ـ ایرج :

۹ـ محمودی خوانساری :

۱۰ـ سلیم مؤذن زاده :

علم اگر موجود در عالم نبود

امتیازی در بنی آدم نبود

سعی کن تا علم را دارا شوی

تاجدار انّما یخشا شوی

دانلود کنید

۱۱- شجریان ـ الف :

 شجریان ـ ب :

دانلود کنید

شهرام ناظری در کلاس درس استاد شجریان ( تدریس دستگاه ماهور ـ خصوصی ) :

الف : دانلود کنید 

ب : دانلود کنید

محل قرار گرفتن نت شاهد گوشه درآمد ، درجه اول گام ماهور بوده و گستره ملودی این گوشه تا درجه پنجم گام می باشد البته استثناهایی همچون درآمد ماهور حسینعلی خان نکیسا وجود دارد که گستره ملودی آن تا گوشه عراق ماهور ( درجه هشتم گام ) می رسد که در ذیل ، می توانید این نمونه را دانلود کرده و بشنوید.